Κάντε το όπως οι Ιάπωνες

Βλέπω μια ανάρτηση από  την Unesco και το επιστημονικό περιοδικό Scientific American, για το Υπουργείο Παιδείας, Πολιτισμού, Αθλητισμού, Επιστήμης και Τεχνολογίας της Ιαπωνίας:

  Ενώ οι περισσότερες χώρες κυνηγούν τις βαθμολογίες των τεστ, η Ιαπωνία αφιερώνει τα πρώτα χρόνια του σχολείου διδάσκοντας ενσυναίσθηση, σεβασμό και καρδιά.

 

Στα ιαπωνικά δημοτικά σχολεία, η προσχολική εκπαίδευση δεν καθοδηγείται από δύσκολες εξετάσεις ή ανταγωνισμό.

 

Αντίθετα, η εστίαση είναι στον χαρακτήρα - ενσυναίσθηση, σεβασμό, καλοσύνη, συνεργασία και συναισθηματική επίγνωση.

 

Τα παιδιά μαθαίνουν αυτές τις αξίες όχι από διαλέξεις, αλλά από καθημερινές ρουτίνες που διαμορφώνουν αθόρυβα ποιοι γίνονται:

 

Καθαρίζοντας τις δικές τους τάξεις ώστε να σέβονται τους κοινόχρηστους χώρους.

 

Σερβίροντας γεύμα ο ένας στον άλλον για να μάθουν υπευθυνότητα και φροντίδα.

 

Φροντίζοντας τα φυτά και τα ζώα για να κατανοήσουν την διαχείρισή τους.

 

Λέγοντας ευχαριστίες πριν και μετά τα γεύματα για να καλλιεργήσουν την ευγνωμοσύνη. Εργάζονται κατά ομάδες, για να χτίσουν μια κουλτούρα στην οποία όλοι θα ανήκουν.

 

Οι δάσκαλοι αφιερώνουν αυτά τα πρώτα χρόνια στο σχολείο μαθαίνοντας και εξηγώντας στα παιδιά πώς οι πράξεις τους επηρεάζουν όλους τους  ανθρώπους γύρω τους. Το ζητούμενο είναι απλό: πριν μάθετε ακαδημαϊκά, μαθαίνετε πώς να ζείτε με τους άλλους.

 

Καλλιεργώντας πρώτα τη συναισθηματική νοημοσύνη, η Ιαπωνία ανατρέφει παιδιά που όχι μόνο μελετούν καλά , αλλά επίσης να ακούν καλά, να μοιράζονται καλά και να εξελίσσονται σε ενήλικες που θα εμπλουτίσουν  και θα ενισχύσουν τις κοινότητές τους.

 

Αυτή λοιπόν, είναι μια διαρκής υπενθύμιση ότι η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο αυτό που μαθαίνουμε. Αλλά αυτό που γινόμαστε….

 

(*) Όχι μόνο στην εκπαίδευση με την οποία καταπιαστήκαμε σήμερα, αλλά και πολλούς, άλλους τομείς.

Εν τω μεταξύ σερφάροντας, βρήκα μία ενδιαφέρουσα ανάλυση στην ιστοσελίδα brightvibes.com, που υπογραμμίζει τα εξής:

1. Ο σεβασμός στη φύση. Που σημαίνει τι;

Ιδιαίτερη φροντίδα με λεπτομέρεια και έμπνευση. Ο πολύ λεπτός τρόπος που τα παιδιά αντιμετωπίζουν ένα φυτό. Από το πιο μεγάλο, έως και το τόσο δα μικρό, σαν μινιατούρα.

2. Η αποφυγή φυτοφαρμάκων και ψεκασμών.

3. Η υψηλή τέχνη της δημιουργίας ενός πραγματικού αριστουργήματος, που βεβαίως δεν είναι άλλο από το Μπονσάϊ. Και τέλος:

4. Η εσωτερική φιλοσοφία των Ιαπώνων που ξεκινάει από τα βάθη της ιαπωνικής παράδοσης, και φτάνει στα σπουδαία τεχνολογικά τους επιτεύγματα: στα κινητά τηλέφωνα,στους υπολογιστές, στην ρομποτική, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην αυτοκινητοβιομηχανία, στους ημιαγωγούς, και άλλα πολλά.

Μία από τις πιο χαρακτηριστικές και ευρέως γνωστές παραδόσεις στα ιαπωνικά σχολεία είναι το o-soji, δηλαδή καθημερινή ρουτίνα καθαρισμού που πραγματοποιείται από τους ίδιους τους μαθητές. Αυτή η πρακτική συχνά γίνεται πρωτοσέλιδο στο εξωτερικό, αν και συχνά παρερμηνεύεται ή απλοποιείται υπερβολικά.

Δεν έχουν πραγματικά τα ιαπωνικά σχολεία καθαριστές;

Ασφαλώς και έχουν.  Είναι βεβαίως μέλη του μη διδακτικού προσωπικού, γνωστά ως yomushuji (ή shuji εν συντομία), χειρίζονται τις εργασίες συντήρησης και καθαρισμού, που ξεπερνούν τις δυνατότητες των μαθητών—όπως βαθύ καθαρισμό και υδραυλικές εγκαταστάσεις. Μπορεί επίσης να χρησιμεύουν ως φύλακες διαβάσεων ή να βοηθούν στη γενική συντήρηση. Αλλά το καθημερινό καθάρισμα; Αυτό ναι, είναι κυρίως δουλειά των μαθητών και μαθητριών.

Φωτογραφία: Τα παιδιά καθαρίζουν την τάξη τους. Όχι καθαρίστριες ή καθαριστές.

Ένα φρικτό γεγονός, δεν έχει καμία ανάγκη από δημοσιογραφικές υπερβολές

Μέρες δύσκολες. Το ξέρετε όλοι, νομίζω… Έχετε δει. Έχετε διαβάσει. Έχετε ακούσει… Μια εφημερίδα χθες, είχε πελώριο τίτλο: Τα Παιδιά μας Αυτοκτονούν: Γιατί;

Θάνατος, βία, πόλεμος, τρομοκρατία, φυσικές καταστροφές, μια πανδημία — κάποια στιγμή, σχεδόν κάθε δημοσιογράφος θα γράψει για μια τραυματική ιστορία και θα αντιμετωπίσει δυνητικά οδυνηρές συνέπειες.

«Δεν χρειάζεται καν να είστε φυσικά παρόντες», δήλωσε η Δρ. Gail Kinman, επισκέπτρια καθηγήτρια ψυχολογίας επαγγελματικής υγείας στο Πανεπιστήμιο Birkbeck του Λονδίνου. Το να παίρνετε συνεντεύξεις από ανθρώπους για τις εμπειρίες τους, να βλέπετε φρικτές εικόνες στον υπολογιστή ή να καλύπτετε ιστορίες που σας αγγίζουν άμεσα — τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά — μπορεί να είναι αρκετό για να προκαλέσεισυναισθηματικό χάος.

Γενικά, οι δημοσιογράφοι είναι ανθεκτικοί, δεν είναι όμως άτρωτοι στο τραύμα και την αγωνία. Κάτι που, σύμφωνα με την Kinman, μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους, μυϊκή ένταση, κόπωση, ενοχλητικές σκέψεις, προβλήματα ύπνου και εφιάλτες. 

Μερικοί, ίσως χάσουν προθεσμίες παράδοσης μιας εργασίας επειδή δεν μπορούν να συγκεντρωθούν, ή οι δεξιότητες διαχείρισης του χρόνου τους μπορεί επίσης να επιδεινωθούν. Δεν αποκλείεται να βιώσουν κρίσεις πανικού, άγχος, κατάθλιψη, ή και να καταφύγουν σε φάρμακα και ουσίες. 

Ένας πρωτοσέλιδος τίτλος στα ΝΕΑ, με τρόμαξε. Αλήθεια!  Ο υπέρτιτλος: Τα παιδιά μας αυτοκτονούν. 
Και από κάτω, ένα πελώριο ΓΙΑΤI;

Έτοιμη η απάντηση: οι Πανελλαδικές, η κατάθλιψη, το άγχος για το μέλλον, οι σχέσεις με γονείς και καθηγητές δημιουργούν τεράστιο αδιέξοδο.

Ευτυχώς, στην πίσω σελίδα της εφημερίδας υπάρχει η ψύχραιμη γραφίδα του Μιχάλη Μητσού. Έχει τίτλο "Λάθους Εγκώμιον", που προκύπτει από μια ιδέα του σπουδαίου Ιταλού αρχιτέκτονα Πέντσο Πιάνο, 88 ετών. Ο οποίος κάθε χρόνο οργανώνει στο Ινστιτούτο του μια σειρά από σεμινάρια στα οποία ζητά από τους φοιτητές να μελετήσουν τα σχέδιά τους για να βρουν λάθη, προβλήματα και ελλείψεις, και εν συνεχεία να προτείνουν διορθώσεις.

Δεν χρειάζεται, νομίζω, να πω οτιδήποτε. Μόνο να προτρέψω όσους επιθυμούν, να μπούν στην ιστοσελίδα της εφημερίδας, και να αναζητήσει τη στήλη του Μιχάλη, που φέρει τον τίτλο "Αγιογραφίες".