Άγριο (και υπέροχο) κράξιμο!...

Παρακολούθησα τις προάλλες μία συνεδρίαση της Βουλής των Κοινοτήτων στο Ουέστμινστερ. Γεμάτες οι περισσότερες θέσεις των βουλευτών. Ήταν μια συζήτηση επί ενός νομοσχεδίου, δεν θυμάμαι ποιο. Και δεν ήταν και η «Ώρα του Πρωθυπουργού», όπου πάντα δεν πέφτει ούτε καρφίτσα εκεί.

Εν πάση περιπτώσει, ήταν μία κανονική συνεδρία. Και κάποια στιγμή, ο βουλευτής Αγιούμπ Κάαν από το Μπέρμιγχαμ, σηκώθηκε και ζήτησε τον λόγο, και είπε το εξής:

«Κύριε Πρόεδρε. Σκουπίδια στοιβάζονται εδώ. Ακριβώς κάτω από τη μύτη μου.»

ΥΓ: Δείτε και το σύντομο βιντεάκι σε αυτόν τον σύνδεσμο: 

https://www.gbnews.com/politics/video-birmingham-ayoub-khan-nigel-farage-jab?bclid=IwY2xjawQBmbdleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETFweldJTEc3SXlxcEgxdmx3c3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHuLmhgmwU0CiGNeYB0X-T3f8ieCRBByBBRXWmBx-izVqYPZG3TFtmJ7uY15U_aem_dxNIJEeX2tlJ28oCpNlXhw

Γέλια στη Βουλή των Κοινοτήτων. Διότι ακριβώς από κάτω από την μύτη του, καθόταν ο ακροδεξιός, αντιευρωπαϊστής Νάϊτζελ Φάρατζ, που χαμογελούσε αμήχανα, ενώ η Βουλή σειόταν απ’ τα γέλια. 

Ο Φάρατζ ήταν σημαιοφόρος της εκστρατείας κατά του δημοψηφίσματος, για την έξοδο της Βρετανίας από την
ΕΕ. Τώρα, κάνει την πάπια…

Βλέποντάς το αυτό, έλεγα από μέσα μου: «Ορίστε πως πρέπει να απαντούν σε περιπτώσεις σαν της κας. Kωνσταντοπούλου».

Πόσες φορές δεν ακούσαμε τις φοβερές φωνές του Άδωνι Γεωργιάδη, δικαίως έξαλλου από τις συνεχείς και «απότομες» διακοπές της Προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας;
Στη Βουλή των Κοινοτήτων, μπορεί να αποδοκιμάζουν με «no, no”, «όχι, όχι», ή και να επιδοκιμάζουν με «ναι, ναι», «Yeah, Yeah».

Δεν είναι βεβαίως «εκκλησία» εκεί μέσα, αλλά αν είναι να ρίξει κάποιος φαρμάκι, έ το κάνει με … στυλ.

Πρόσφατα, είδα και άκουσα τον βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας και Καθηγητή των Διεθνών Σχέσεων στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Δημήτρη Καιρίδη, που πάντα έχει παρεμβάσεις χαμηλότονες και περιεκτικές, να βγαίνει από τα
ρούχα του και να φωνάζει με πολύ έντονο ύφος και λόγο κατά της κας. Κωνσταντοπούλου.

Το ερώτημα που συνέχεια με τυραννάει, δεν το έθεσα στην ίδια βεβαίως, αλλά ούτε και σε άλλους βουλευτές, είναι το εξής: Καλά, δεν έχει συναίσθηση του πόσο ξεφτιλίζεται;
Εγώ νομίζω πως έχει, και παραέχει. Σημασία θέλει. Ίσως να την στερήθηκε μικρή. Έξυπνη είναι. «Διαόλου κάλτσα», όπως λένε στην Κύπρο, αλλά ποτέ δεν κατάφερα να … αποκωδικοποιήσω αυτή τη φράση. Τι δουλειά μπορεί να έχει μια κάλτσα, και μάλιστα του σατανά, με την Ζωή  Κωνσταντοπούλου;

In Memoriam

Άννα Ψαρούδα Μπενάκη, 1934 – 2026. Ομότιμη Καθηγήτρια της Νομικής Σχολής του Καποδιστρίου Πανεπιστήμιου Αθηνών, [πρώην βουλευτής και Υπουργός της Νέας Δημοκρατίας, και Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων.

Μόλις μαθεύτηκε η είδηση, ο πρώην Αντιπρόεδρος και εξέχων
Συνταγματολόγος, Ευάγγελος Βενιζέλος, έγραψε τα εξής:
«Αποχαιρετώ με σεβασμό την Άννα Ψαρούδα Μπενάκη, μια μεγάλη Κυρία της νομικής επιστήμης και της πολιτικής. Είχα την τιμή να τη ζήσω και στα δύο πεδία, ως πολιτικός αντίπαλος αλλά και ως ομότεχνος. Η συμβολή της στην αναθεώρηση του 2001 ήταν υψηλού επιπέδου όπως και όλη η μέριμνά της για
τον σεβασμό του κράτους δικαίου στο ουσιαστικό και το δικονομικό Ποινικό Δίκαιο. Ενεγράφη στην κοινοβουλευτική Ιστορία ως πρώτη γυναίκα Πρόεδρος
της Βουλής.»

ΥΓ: Δυστυχώς, η δεύτερη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, υπολείπεται κατά παρασάγγας, και σε όλους τους τομείς της πολιτικής, κοινωνικής και ακαδημαϊκής ζωής, από την πρώτη.

Tο δικαίωμα στη διαφωνία*

Σκέψη της Ημέρας, όπως κάθε Τρίτη στην ραδιοφωνική μου εκπομπή "Καθρέφτης" στο ertnewsradio, μας έρχεται από την Βίβιαν Αβρααμίδου Πλουμπή, συγγραφέα και στατιστικολόγο, κατάγεται από την ερειπωμένη  και υπό τουρκική κατοχή, Αμμόχωστο. Την περασμένη Τρίτη 10 του μηνός, μας μίλησε για κάτι, το βλέπετε στον τίτλο,  που, δυστυχώς, δεν είναι αυτονόητο: 

Χτες έπιασα τον εαυτό μου να φουντώνει, όταν μια δημοσιογράφος, με την οποία κατά καιρούς έχω συμφωνήσει σε πολλά και την εκτιμώ βαθιά, είπε κάτι που με βρήκε κάθετα αντίθετη. Εκνευρίστηκα, όχι τόσο για το περιεχόμενο όσων είπε, όσο για το γεγονός ότι τόλμησε να σκεφτεί διαφορετικά από μένα — λες και είχαμε κάποτε συνάψει μια σιωπηρή συμφωνία διαρκούς ταύτισης.

Η αντίδραση αυτή δεν είχε να κάνει με την πολιτική διαφωνία καθαυτή, αλλά με μια πιο υπόγεια προσδοκία: ότι όταν εκτιμούμε κάποιον δημόσια, όταν τον έχουμε εντάξει στο εσωτερικό μας «στρατόπεδο», οφείλει να μας επιβεβαιώνει.

Να μην παρεκκλίνει. Να μην μας αναγκάζει να ξαναδούμε τις δικές μας κρίσεις.

Στη δημόσια σφαίρα, η εκτίμηση σπάνια μένει αυτό που είναι — μια αναγνώριση συγκεκριμένων θέσεων ή διαδρομών. Πολύ εύκολα μετατρέπεται σε ταύτιση και από εκεί σε άτυπη υποχρέωση συνολικής συμφωνίας.

Αν κάποιος μας εξέφρασε χθες, νιώθουμε ότι πρέπει να μας εκφράζει και σήμερα. Αν τον υπερασπιστήκαμε τότε, πρέπει να τον υπερασπιζόμαστε και τώρα, ακόμη κι όταν διαφωνούμε.

Κάπως έτσι, η κριτική αρχίζει να μοιάζει με προδοσία. Όχι τόσο προς τον άλλον, όσο προς τον εαυτό μας. Γιατί αν παραδεχτούμε ότι διαφωνούμε σήμερα, φοβόμαστε μήπως ακυρώσουμε τη χθεσινή μας αποδοχή. Το ίδιο σχήμα λειτουργεί και αντίστροφα: δυσκολευόμαστε να αναγνωρίσουμε κάτι σωστό σε όσους έχουμε απορρίψει, σαν να φοβόμαστε ότι μια μεμονωμένη συμφωνία θα υπονομεύσει όλη την προηγούμενη κριτική μας.

Όμως η κρίση δεν είναι συνολικό συμβόλαιο. Δεν ακυρώνεται ούτε επικυρώνεται εφάπαξ. Είναι διαδικασία που αντέχει τις αντιφάσεις. Μπορεί να χωρά ταυτόχρονα συμφωνία και διαφωνία, εκτίμηση και κριτική, χωρίς να ζητά από εμάς πίστη ή συνέπεια χωρίς ρωγμές.

Όταν αυτό δεν το αντέχουμε, δεν κρίνουμε πια θέσεις αλλά διαδρομές. Δεν ακούμε τι λέγεται, αλλά ποιος το λέει. Και έτσι ανοίγει ο δρόμος για τον οπαδισμό — κατ’ αρχήν όχι τον θορυβώδη, αλλά τον ήσυχο και καθημερινό.

Εκείνον που δεν χρειάζεται συνθήματα, γιατί αρκείται στην ανάθεση. Κάποιος άλλος σκέφτεται για εμάς, κι εμείς απλώς συναινούμε ή απορρίπτουμε συνολικά.

Ο οπαδισμός δεν είναι απλώς υπερβολή ή συναισθηματική εμπλοκή. Είναι ένας μηχανισμός που ακυρώνει σταδιακά την κρίση, γιατί απλοποιεί τον κόσμο σε στρατόπεδα. Όταν εγκαθίσταται, δεν χρειάζεται πια επιχειρήματα — αρκεί η ταυτότητα. 

Έτσι δικαιολογούνται θέσεις που υπό άλλες συνθήκες θα μας προβλημάτιζαν, απορρίπτονται απόψεις που θα άξιζαν προσοχής και κανονικοποιούνται επιλογές που, χωρίς το φίλτρο της «δικής μας πλευράς», θα έμοιαζαν αδιανόητες. Σε αυτή τη λογική, ο οπαδισμός δεν είναι απλώς πνευματική τεμπελιά· μπορεί να γίνει πολιτικά και κοινωνικά καταστροφικός, γιατί μετατρέπει τη σκέψη σε αντανακλαστικό και τη διαφωνία σε απειλή.

Το ζητούμενο δεν είναι να βρίσκουμε ανθρώπους, κόμματα ή φωνές με τις οποίες θα συμφωνούμε σε όλα. Είναι να μπορούμε να αντέχουμε τη διαφωνία χωρίς να καταρρέει ούτε η εκτίμηση ούτε η κριτική μας. Να λέμε «σε αυτό συμφωνώ, σε εκείνο διαφωνώ», χωρίς να νιώθουμε ότι προδίδουμε μια παλιά στάση ή ότι ακυρώνουμε τον εαυτό μας. Γιατί η αποδοχή δεν είναι όρκος πίστης και η απόρριψη δεν είναι ισόβια καταδίκη. Και όταν δυσκολευόμαστε να το παραδεχτούμε, το πρόβλημα δεν είναι ότι οι άλλοι αλλάζουν. Είναι ότι εμείς φοβόμαστε να ασκήσουμε ξανά την κρίση μας.

(*) Illustration: The Art of Critical Thinking,  by Angasa Elimu

 

Το ιερό μου «τυπικό»…*

 

… αυτό που με καθορίζει χρόνια τώρα που γράφω τη Στήλη μου στον Φιλελεύθερο και, παλιότερα στην αθηναϊκή Ελευθεροτυπία (με τον ίδιο τίτλο με εδώ: Πρόσωπα & Προσωπεία), είναι να εμπνέομαι κυρίως από πράγματα που βλέπω, που ακούω και διαβάζω.

Τα καλύτερα, όμως, «βγαίνουν» όταν, κλείνω τα παράθυρα της τηλεόρασης,  του Διαδικτύου τα  «απέραντα», των Social Media τα χαζοχαρούμενα και τα τοξικά, και τον ήχο των ραδιοφώνων (στα οποία και ανήκω πολλά χρόνια τώρα), και χάνομαι και ρεμβάζω στις σκέψεις μου. Για ο,τιδήποτε. Στον κόσμο μου.

Είναι φορές που με κουράζουν. Κι όταν παραπονιέμαι στον γιατρό μου για ημικρανίες και αυπνίες, η πάγια αντίδρασή του είναι ότι «έχει τιγκάρει (γεμίσει!) ο σκληρός σου δίσκος»

«Έχω πολλά Giga γιατρέ. Άπειρο χώρο»

«Αυτό είναι το πρόβλημά σου, αγαπητέ», αποκρίνεται πάντα, κουνώντας το κεφάλι και παίρνοντας ένα ύφος που είναι σαν να λέει «είσαι στο όριο». Και, μα τον Θεό, αυτό με κτύπησε σαν ρεύμα υψηλής τάσης.

Μια φορά το έπαθα πραγματικά! Όταν ήμουν παιδί, και δεν θα το ξεχάσω ποτέ.

«Α, και να σταματήσεις να διαβάζεις θεωρίες στο Ίντερνετ, ή άρθρα, αναρτήσεις και βιβλία με τίτλους που αρχίζουν με «Πώς να ….», και στη συνέχεια αραδιάζουν όλα όσα νομίζουν ότι πρέπει να κάνεις:

Να ζήσεις ως τα Εκατό.

Να γίνεις πλούσιος.

Να διαπρέψεις στη δουλειά σου.

Να πάρεις προαγωγή.

Να πάρεις Νόμπελ.

Να ταξιδέψεις σ’ όλο τον κόσμο.

Να ράβεις τα καλύτερα κουστούμια.

Να ξεχωρίζεις.

Αυτό, το τελευταίο, με κτυπά περισσότερο απ’ όλα…

Ενέχει μια διάσταση υπεροψίας. Μπορεί να είσαι διαφορετικός. Μπορεί ακόμα και να είσαι «ξεχωριστός» για τους ανθρώπους που είναι κοντά σου και σε αγαπούν. Σε καμία περίπτωση όμως, δεν είναι δική σου «δουλειά» να αυτοθαυμάζεσαι.

Κυκλοφορούν πολλοί τέτοιοι. Να τους αποφεύγετε.

Από τα πιο πάνω, υιοθετώ μόνο δύο: Τα ταξίδια σε όλο τον κόσμο. Και τα ραμμένα κουστούμια μου. Πάντα δε, με πουκάμισα με αιγυπτιακό ύφασμα – «κληρονομιά» από τον Αλεξανδρινό πατέρα μου.

Στην καθημερινή μου ρουτίνα, βρέξει-χιονίσει, καύσωνες-κρύο, «υπάρχει» πάντα η φροντίδα των φυτών μου στην βεράντα. Στην Αφρική, μεγάλωσα σε κήπο ατελείωτο. Με δέντρα μικρά και μεγάλα. Με λαχανόκηπο της μαμάς – τη θυμάμαι πάντα, με ένα μαντήλι στα μαλλιά, και ένα καλάθι στο χέρι. Πότε οπωροκηπευτικά, πότε φρούτα – μάνγκο, γκουάβες, μπανάνες, παπάγιες, αβοκάντο, κολοκύθες τεράστιες, και … στο «βάθος το ιερό», ο ιερός ροδόκηπος της Μαμάς. Her Holy Rose Garden, λέγαμε με τα αδέρφια μου και γελούσαμε.

Ερχόμενοι στην Ελλάδα για πρώτη φορά, προς εγκατάσταση, η Κάλια πάτησε πόδι. «Με με βάλεις, Λάκη μου, σε διαμέρισμα. Θα μαραζώσω. Ένα μικρό σπίτι με έναν μεγάλο κήπο, θέλω».

Επιθυμία εκτελέστηκε αμέσως. Πήγαμε με τον μπαμπά πέρα από την Βουλιαγμένη. Ένας γνωστός, μας δασκάλεψε να κατέβουμε σε έναν κολπίσκο και εκεί να βρούμε μικρούς και μεγαλύτερους βράχους/πέτρες για το rockery που ήθελε η Μαμά.

Εκεί σήμερα, είτε με την παρουσία μου, είτε και από μακριά, μεταφέρεται όλο το «είναι» μου για να νοιώσω χαρά και γαλήνη.

Αυτά τα λόγια, δεν τα λέω ούτε στους δικούς μου ανθρώπους. Έρχονται από μόνα τους όταν τα μοιράζομαι με όσους, κοντά ή μακριά, θέλουν να ακούνε, ή να διαβάζουν, τις ιστορίες και τις σκέψεις μου. Ακόμα και, ή μάλλον ιδίως και, τις πιο «ανόητες» και «φευγάτες».

Καλή Χρονιά σε όλους και όλες. Γεροί να είμαστε. Να κουβαλάμε βραχάκια από τη θάλασσα και να «κτίζουμε» βραχο-τοποθεσίες για να φυτεύουμε τις αναμνήσεις και τις επιθυμίες μας.

Καλή και Ευλογημένη Χρονιά. Για μας, και για τον τόπο μας.

(*) Κομμάτι μου στον Φιλελεύθερο Κύπρου

 

Αυτοί που φεύγουν, κι αυτοί που μένουν*

 

Μη μπερδεύεστε με το τραγούδι του Πουλόπουλου. Η δικιά μου παρτιτούρα προέκυψε από μια ανάρτηση στο facebook, ενός φίλου και συναδέλφου μου στην πάλαι ποτέ Ελευθεροτυπία, του Κώστα Τσαπόγα, διευθυντή του Τμήματος των Διεθνών Ειδήσεων.

Με το πού έσκασε η οικονομική κρίση και η εφημερίδα έκλεισε, όλοι μείναμε στο δρόμο. Ο Κώστας πήρε την οικογένειά του και έφυγε κακήν-κακώς για τις Βρυξέλλες. Εκεί, έγραψε ένα εξαιρετικό κομμάτι στην New York Times για το πως αναγκάστηκε να πάρει την οικογένειά του και να φύγει από την Ελλάδα.

Ζώντας πλέον εκεί, είναι παραπάνω από ευτυχισμένος. Είναι άλλη η ζωή, μου λέει συχνά, κι ας επιμένουμε εμείς ότι «σαν την Ελλάδα δεν έχει». Κι ό,τι χώρες σαν το Βέλγιο είναι ξενέρωτες. Ένυδρες, όπως κακώς τις μεταφράζουν εκεί…

Παραθέτω αυτούσια, και με την άδειά του, ό,τι έγραψε αυτές τις μέρες, και πώς εξελίχθηκε ο διάλογος. Σημειώστε, ότι το «δείγμα» είναι από τις πρώτες-πρώτες αναρτήσεις. Σίγουρα θα πολλαπλασιαστούν. Ξεκινώ με την δικιά του:

 

> Κώστας: Μιλούσα αυτές τις μέρες με 4 Έλληνες που εγκαταστάθηκαν τα τελευταία 4 χρόνια στις Βρυξέλλες. Και οι 4, όλοι τριαντάρηδες, κάνουν ανεξάρτητα επαγγέλματα. Ιατρικά, παραϊατρικά, νομικά. Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι ότι και οι 4 δεν ανέφεραν το οικονομικό ως την πρώτη αιτία φυγής από την Ελλάδα αλλά το κλίμα που επικρατεί στην ελληνική κοινωνία. Όλοι χρησιμοποίησαν τη λέξη "άγριο". Σημειωτέον ότι δεν γνωρίζονται μεταξύ τους.

Την ίδια περιγραφή ακούω από ανθρώπους που εξακολουθούν να ζουν στην Ελλάδα (αλλά θα ήθελαν να φύγουν). Προσωπική άποψη δεν έχω καθώς δεν την έχω επισκεφθεί εδώ και 14 χρόνια, ούτε σκοπεύω να το κάνω, όμως οι περιγραφές τους ταιριάζουν με τις αναμνήσεις μου.

> Και του απάντησα αυτό:

> Δυστυχώς, έχεις πολύ δίκιο Κώστα μου. Μακάρι να είχα και εγώ τη δύναμη που είχες εσύ, και να φύγω. Θα γίνει. Έστω και αργά. Αλλά όχι κοντά σου. Στην αγαπημένη μου Αγγλία - μη με παρεξηγείς. Ρίζες είναι αυτές. Εδώ, δεν αντέχεται το πράγμα. Και δεν ευθύνεται η Ελλάδα. Αλλά ο κόσμος της. Οι εξαιρέσεις, λίγες και υπέροχες. Δεν φτάνουν...

> Ιδού η συνέχεια, όταν «άνοιξε» το θέμα:

 > Κώστας: Στην Βρετανία ζει εδώ και 15 χρόνια ο γιός μας, Βρετανός υπήκοος εδώ και καιρό. Δύο ώρες μακριά από εμάς με το τρένο.

 > Εγώ: Άρα, θα συναντιόμαστε. Και εμάς ο γιός μας εκεί, αλλά έρχεται και στην Ελλάδα και δουλεύει από εδώ.

 > Γιώργος Καρελιάς, καλός συνέδελφός μας, πολιτικός συντάκτης στην πάλαι ποτέ Ελευθεροτυπία, τώρα αρθρογραφεί στο News24/7: Είναι λίγο εξωραϊσμένη αυτή η άποψη. Στην Ελλάδα ένας νεος γιατρός σε δημόσιο νοσοκομείο παίρνει το πολύ 1500 ευρώ το μήνα. Αν σε οποιαδήποτε άλλη χώρα ο μισθός είναι υπερδιπλάσιος- και το κόστος ζωής δεν διαφέρει πλέον πολυ -γιατί να μείνει; Αυτό ισχύει για όλα τα επαγγέλματα που έχουν πέραση έξω. Πάντα είχαμε "τοξικό" κλίμα στην Ελλάδα. Η μεγάλη φυγή άρχισε στην κρίση. Αυτό λένε τα στοιχεία

 > Ο Κώστας: Αυτή είναι η αυθόρμητη δική τους αναφορά. Λογικά υποθέτω ότι αυτό περί "άγριου" κλίματος σε συνδυασμό με την επισήμανση "κάθε χρόνο και χειρότερα" που το συνοδεύει έχει σχέση με την κρίση η οποία υποδαυλίζει την επιδείνωση αυτή. Νομίζω ότι αυτά συμπλέουν.

 > Σάββας Παπαγρηγοριάδης: Είμαι κι εγώ γιατρός που έζησα 30 χρόνια στην Βρετανία . Δεν ήταν για τα χρήματα διότι σας διαβεβαιώ οι μισθοί εκεί είναι τόσο όσο χρειάζεται για να ζήσεις αξιοπρεπώς και όχι για να πλουτίσεις . Το βασικό κίνητρο ήταν η ικανοποίηση από την εργασία , η τήρηση της αξιοπρέπειας του γιατρού και προστασία της αξιοπρέπειας του ασθενούς . Επίσης η αίσθηση της συμμετοχής στην δημιουργία αληθινής επιστήμης . Δεν έχει εκεί προβλήματα το σύστημα ; Φυσικά και έχει και είναι πολλά . Δεν υπάρχει σύστημα χωρίς προβλήματα αλλά το βασικό είναι να μην υπάρχει το χειρότερο από όλα : η διαφθορά . Και αυτό δεν υπάρχει . Και αυτό κάνει την διαφορά . Δεν θα επιχειρήσω συγκρίσεις ούτε με Ελλάδα ούτε με άλλες χώρες. Οι συγκρίσεις γίνονται αποσπασματικά από τον καθένα κατά τον τρόπο που βολεύει πολιτικά . Ας προσπαθήσουμε να κρατήσουμε την «μεγάλη εικόνα» για να κατανοήσουμε που είμαστε και που θέλουμε να πάμε .

 > Εγώ, στον Σ.Π: Συμφωνώ απόλυτα. Αν και πολλές φορές, σκοντάφτοντας στα γνωστά εμπόδια εδώ, πέφτω και ξανασηκώνομαι αλλά έχω απογοητευθεί. Διότι τα εμπόδια και οι γνωστές παθογένειες δυσκολεύον όλο και πιο πολύ.

 

> Έφη Φωτάκη: Προσυπογράφω. Πραγματικά άσχημες συνθήκες και όλοι μιλάνε μόνο για το οικονομικό -που είναι όντως πρόβλημα, αλλά δεν είναι το μοναδικό ή το σημαντικότερο. Η ποιότητα των σχέσεων είναι πιο σημαντική για μένα. Η ανάγκη για επιβολή, το φάγωμα, τα πισώπλατα χτυπήματα, η πονηριά… η ανωριμότητα…

 > Ο Κώστας της απαντά: Αυτά ήταν ανέκαθεν προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Μόνο να υποθέσω μπορώ ότι η πρόσθετη ένταση που προκάλεσε η κρίση τα επιδείνωσε.

 > Κώστας Τσακίρης, έτερος καλός μας συνάδελφος στην «Ε», μπαίνει κι αυτός στην κουβέντα: Ναι, η αλήθεια είναι ότι πολύ λίγα πράγματα πλέον σε κρατάνε στην Ελλάδα και μερικά από αυτά είναι: Οι δικοί σου άνθρωποι, ο φόβος της ξενιτιάς, η περιουσία που φτιάξαμε ή βρήκαμε, ο καφές στην πλατεία που μοιάζει με σινεμά λόγω ταμπεραμέντου του έλληνα και φυσικά και πάνω από όλα η θάλασσα.

Η ποιότητα έχει χαθεί. Η καθημερινότητα έχει αγριέψει, η επιβίωση θυμίζει γολγοθά, η πρόοδος άγνωστη λέξη εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, η κατάθλιψη είναι η εθνική μας ασθένεια και η επικοινωνία έχει χαθεί. Όσο για το ερωτικό ταπεραμέντο, μοιάζουμε περισσότερο με γερμανούς (άσε το κάνω και μόνος μου). Με δυο λέξεις συναισθηματική νοημοσύνη μηδέν με το εγώ να κυριαρχεί λόγω ανάγκης. Αυτά βιώνω τα τελευταία χρόνια σε ένα προάστιο θα έλεγα προνομιούχο μεσοαστικής τάξης!

 > Επίλογος από τον Κώστα, που τον καταλαβαίνω απολύτως – δεν θα πω ότι τον ζηλεύω κιόλας γιατί, ευτυχώς, οι γονείς και οι δάσκαλοί μου στην Αφρική (Ζιμπάμπουε), φρόντισαν αυτό το χούι να μην το έχω:

 Οι δικοί μου άνθρωποι ανέκαθεν βρίσκονταν είτε στη Βρετανία, είτε στη Γαλλία είτε στη Πολωνία και ουδεμία σχέση είχαν με την Ελλάδα. Φόβος ξενιτιάς ουδέποτε υπήρχε διότι μόνο στην Ελλάδα ένοιωθα ανέκαθεν ξένος. Ταμπεραμέντο Έλληνα δεν έχω (παρά μόνο κάποια στοιχεία) καθώς, όπως δείχνει και το DNA τεστ που έκανα, έχω μόνο 23% ελληνικά γονίδια. Η θάλασσα κάποτε μου άρεσε. Όμως πλέον την έχω συνδυάσει στο μυαλό μου με τη μεσογειακή ζέστη και ξεραΐλα που απεχθάνομαι. Τα τελευταία χρόνια την απόλαυσα μόνο στη Νορβηγία και μάλιστα χειμώνα (όπως ξέρεις μου αρέσει το τζέρτζελο)!

(*) Άρθρο μου τον περασμένο Σεπτέμβριο στο Protagon